Alleen wonen en financieel zelfstandig zijn worden vaak als een vorm van vrijheid gezien, maar in de praktijk blijkt die onafhankelijkheid een prijskaartje te hebben. ‘De singlebelasting is daar het financiële bewijs van’, zegt Personal Matchmaker Annemieke Dubois van datingbureau Jade & Jules en auteur van ‘Ons ego, spelbreker in de liefde’. ‘Ze schreeuwt je in het ene oor toe “wees vrij, wees uniek, blijf groeien”, terwijl de rekening in je andere oor fluistert dat je dat alleen niet kan betalen.’
De singlebelasting
Eerst en vooral: de singlebelasting is geen officiële belasting die je als alleenstaande apart betaalt. Je zult ze dus niet als aparte lijn op je loonbrief zien staan. De term wordt gebruikt om het financiële verschil tussen alleenstaanden en koppels of gezinnen te beschrijven. De OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, red.) berekent bijvoorbeeld hoeveel van de totale loonkost naar belastingen en sociale bijdragen gaat. Voor een gemiddelde alleenstaande zonder kinderen ligt dat percentage in België bijzonder hoog: 52,6 procent. Bij een gehuwd koppel met kinderen ligt dat op 36,9 procent.
Dat betekent niet dat letterlijk 52,6 procent van het nettoloon van elke alleenstaande naar de fiscus verdwijnt. Het gaat om het verschil tussen wat een werknemer zijn werkgever kost en wat die werknemer uiteindelijk overhoudt, rekening houdend met belastingen en sociale bijdragen.
Waarom betalen alleenstaanden meer?
Een belangrijke verklaring van dit verschil is het huwelijksquotiënt, de fiscale regeling voor gehuwden en wettelijk samenwonenden. Wanneer één partner weinig of geen inkomen heeft, kan een deel van het inkomen van de partner met het hoogste inkomen aan die partner worden toegerekend. Daardoor kan het gezin minder belastingen betalen. Een alleenstaande heeft die mogelijkheid uiteraard niet.
Het financiële verschil tussen alleen wonen en samenwonen stopt niet bij de belastingen. Ook op de woningmarkt kan het verschil groot zijn. Een koppel beschikt doorgaans over twee inkomens om een woning te financieren, terwijl een alleenstaande de volledige hypotheek of huur met één inkomen moet betalen. Uit een analyse van Immoweb en Belfius uit 2025 bleek dat een koppel met hetzelfde budget gemiddeld een woning van 162 vierkante meter kon kopen, tegenover 115 vierkante meter voor een alleenstaande.
Ook bij een erfenis speelt je relatie of gezinssituatie een rol. Vlaanderen voerde begin 2026 wel een zogenaamde singlevermindering in. Daardoor kunnen alleenstaanden onder bepaalde voorwaarden via een testament voor een deel van hun erfenis een lager tarief betalen.
Singlisme
In België bestaat meer dan één derde van de huishoudens uit één persoon. Toch zijn veel financiële regels nog gebaseerd op een huishouden waarin meerdere inkomens samenkomen. Dat is precies waar de term singlisme om de hoek komt kijken. Daarmee wordt het stereotyperen, stigmatiseren of benadelen van mensen omdat ze single zijn bedoeld.
Volgens Annemieke Dubois gaat het dan ook om meer dan alleen belastingen. ‘In mijn boek noem ik het de IK-economie: het idee dat we onszelf, ons lichaam en onze relaties zijn gaan behandelen als een merk dat voortdurend rendement moet opleveren.’
Dat financiële aspect kan volgens Annemieke Dubois ook een invloed hebben op hoe we naar relaties kijken. ‘De singlebelasting is geen abstracte term uit een economieboek. Het is een dwangbuis. We zoeken geen soulmate meer, we zoeken iemand om de indexsprong mee te overleven’, stelt ze in haar boek.
Als steeds meer mensen alleen wonen, moeten onze financiële systemen dan niet meer rekening houden met die realiteit? ‘Ons ego, spelbreker in de liefde’ gaat verder op die vraag. Het boek verschijnt op 23 september en is nu al te reserveren.
Lees het volledige artikel hier
Lees ook: Club Compagnon: waarom verbinden vandaag zo moeilijk is geworden
Over Jade & Jules
Exclusief datingbureau Jade & Jules, opgericht in 2020 door Single Coach en Expert Annemieke Dubois, is een matchmakingbureau voor financieel onafhankelijke singles, zoals ondernemers en bedrijfsleiders, die op zoek zijn naar een serieuze en duurzame relatie. Met een groeiend netwerk in Vlaanderen, Wallonië en Brussel, zet Jade & Jules een nieuwe standaard in matchmaking. Annemieke is de auteur van boek RQ: Relationele intelligentie, voor singles‘.
In Vlaanderen staat het team van ervaren matchmakers Annemieke, Veronique en Nathalie voor je klaar. Het kantoor in Brussel en Wallonië wordt geleid door Sigrid Schelstraete.