Er lijkt weinig hoop voor wie op datingapps de eeuwige liefde zoekt.

Volgens Tinder en Facebook Dating zelf ligt het werkelijke cijfer veel hoger, maar betrouwbare studies wijzen uit dat amper twee matches op honderd daar echt standhouden.

Annemieke Dubois van Jade & Jules begon haar carrière als personal matchmaker in 2012, het jaar dat ook Tinder op de markt kwam. ‘Da’s een belangrijke breuklijn, want sindsdien is de liefde voor velen een swipe geworden’, zegt ze. ‘Checklists namen de plaats in van spontaniteit.’

Het verbaast haar niet dat de slaagkans zo laag is. ‘Velen zijn er niet eens echt beschikbaar. Er zijn er die een relatie willen, maar velen zitten er gewoon op uit verveling, eenzaamheid, voor de seks, of ‘om alle opties open te houden’.’

Genderchaos

Er zijn nog meer verklaringen, zoals verschuivende genderrollen. ‘Vroeger was de man de jager en de vrouw de prooi. Die tijd is voorbij. Vrouwen zijn enorm kieskeurig geworden. Zij kiezen en dragen als het ware de broek. Vrouwen hebben bijvoorbeeld steeds vaker een diploma. Ze hadden altijd al de neiging om hogerop te mikken, want ze willen opkijken naar hun partner. Waardoor ze nu steeds vaker in een kleine vijver vissen. Vrouwen zijn ook steeds meer visueel en willen foto’s zien. En als ze dan een foto van een man zien, willen ze daar niet alleen een toptherapeut in herkennen maar ook een topatleet. De lat ligt dus hoog. Als man kun je het je niet meer maken om op Tinder een wazige foto met buikje in fietstenue te posten.’

Die schone schijn staat succes eveneens in de weg. Uit studies blijkt dat 90% van de vrouwen online filters gebruikt bij selfies. Bij een ontmoeting offline, in de échte wereld, is het resultaat vaker wél dan niet ontgoochelend.

Hoewel de vijver aan single vrouwen enorm groot is, werkt Annemieke bewust uitsluitend met mannelijke betalende klanten. Voor hen gaat ze als een headhunter op zoek naar de juiste match. ‘Het voelt niet ethisch om vrouwen evenveel aan te rekenen terwijl de balans op de markt zo ongelijk is. Bovendien zijn die vrouwen kritisch,’ zegt Annemieke. ‘Ze hebben een mooie job en een goed leven. Ze denken: waarom zou ik die vrijheid opgeven voor een man, tenzij hij echt de ware is?’

Verdienmodel

Algoritmes lijken duurzame relaties ook niet te stimuleren. ‘Het verdienmodel van datingapps is gebaseerd op eeuwig swipen’, zegt relatietherapeut en klinisch seksuoloog Vanessa Muyldermans. ‘Een succesvolle match betekent alweer twee klanten minder. Er zijn sterke vermoedens dat de algoritmes die profielen bij elkaar brengen nooit té goed worden. Af en toe laat men je eens proeven van een succeservaring, maar niet te vaak. Zo laat men je terugkomen. Da’s in feite het recept van een verslaving.’

Al zijn niet alle datingapps gelijk. Sommigen scoren duidelijk beter. ‘Vooral apps die een specifieke niche bedienen, zoals homo’s of swingers’, zegt Vanessa. ‘Ik zie ook apps die de chatmogelijkheid uitschakelen en de klemtoon leggen op fysieke ontmoetingen, al dan niet met een begeleider om de veiligheid te garanderen.’

Tinderbrein

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het op Tinder gemiddeld acht maanden duurt voor er een echt ‘succesvol’ contact wordt gelegd, en dat in die tijd 4000 profielen zijn geswiped. Zelfs wie een betalend abonnement heeft, zal nog heel wat moeten swipen.

Dat kan volgens Annemieke Dubois leiden tot een Tinderbrein. ‘Sommigen speuren haast voorgeprogrammeerd naar foto’s van potentiële partners met specifieke eigenschappen, alsof men een nieuwe auto kiest. En dat moet soms héél precies zijn. Een bepaalde lach bijvoorbeeld. Meer dan twee seconden heeft men niet nodig om te oordelen. Een beetje een scheve neus? Afgewezen! Maar wat als de perfectie die men zoekt in werkelijkheid niet bestaat? Kiezen is verliezen, en daar zijn velen bang voor.’

Gen Z

Tijdens de coronapandemie zaten velen thuis en leek de liefde alleen nog online te bestaan. Dat was meteen het hoogtepunt van de Tinderhype. Sindsdien verliest het bedrijf stilaan abonnementen en dus ook beurswaarde. ‘Vooral tieners en twintigers, leden van Generatie Z, vinden datingapps tijdverlies, een tijdsinvestering met weinig rendement’, stelt Annemieke vast. ‘Ze willen authentieke belevingen. In plaats van avonden aan een stuk te swipen zonder resultaat, gaan ze liever eens sporten om daarna aan de bar misschien iemand te ontmoeten.’

Datingapps maken gebruikers vaak cynisch. ‘Daardoor is er datingmoeheid. Een gebrek aan succes maakt mensen angstig voor afwijzing. Ze beginnen er vaak aan met de handrem op, terwijl je je toch ook moet kunnen verliezen in de ander. Bovendien raken velen hun relationele vaardigheden kwijt. Op Tinder zie je vaak ‘ghosting’: in plaats van een beetje uitleg te geven waarom men de relatie niet ziet zitten, verdwijnt men als een spook uit het zicht. Dat hoort in geen enkele relatie. Slecht gedrag wordt zo genormaliseerd. Op die manier ondermijnen apps ook onze relationele intelligentie. Ik stel sinds #MeToo sowieso vast dat mannen het flirten een beetje verleerd zijn, omdat ze het eenvoudigweg niet meer durven. Ze willen bij wijze van spreken een gehandtekende verklaring van de ander dat het oké is om te flirten.’

Een partner shoppen leidt tot een bol.com-mentaliteit

Ondanks de beperkte slaagkansen blijven miljoenen toch steeds weer terugkeren. ‘Het aanbod is zo groot, dat er altijd wel een volgende optie klaarligt’, zegt Annemieke. ‘Overaanbod en keuzestress zijn echter even erg als angst en cynisme. Een relatie betekent kiezen voor elkaar. Op datingapps blijven velen daarentegen zoeken zonder te kiezen. De volgende is misschien beter. De minste imperfectie wordt dan ook genadeloos afgestraft. Daters krijgt zo een bol-punt-com mentaliteit: men shopt zonder nog veel te geven om de mens achter het profiel.’

‘Ik swipe, ik kies’

Het is gelukkig niet al kommer en kwel. Vanessa Muyldermans ziet in haar praktijk veel koppels die elkaar online leerden kennen. Een onderzoek van enkele jaren geleden leert dat zowat 15% van de koppels op die manier samenkomen, hoewel recente – minder betrouwbare – studies dat cijfer optrekken tot zelfs 50%. ‘Niet alleen via Tinder, maar ik zie ook veertigers die elkaar jaren geleden ontmoetten in chatgroepen op MSN’, zegt Vanessa. ‘Eens er op die manier een duurzame relatie ontstaat, is dat zeker niet slechter dan bij een koppel dat elkaar op café leerde kennen.’

Annemieke en Vanessa beklemtonen evenwel dat een échte relatie een andere ingesteldheid vergt dan een datingapp. ‘Ik match mensen niet voor de eerste chemie of de vluchtige verliefdheid’, zegt Annemieke. ‘Ik match hen voor de storm die onvermijdelijk ooit zal komen. Voor de eerste ruzies die men moet overwinnen om er als koppel sterker uit te komen. Datingapps zijn daarentegen egocentrisch. Alles draait rond ‘ik’: ik swipe, ik kies, ik beslis. Op die manier komt er geen echte verbinding tot stand. In de echte wereld ben je sámen, en tellen niet alleen je eigen wensen.’