In 2024 kende ons land een historisch laag geboortecijfer. Die daling is al een tijd bezig. En hoewel er voor dit jaar weer een lichte toename wordt verwacht, worden er te weinig baby’s geboren.

Bij de vele oorzaken rekent Single Coach en Matchmaking Experte  Annemieke Dubois, oprichter van high end relatiebureau Jade & Jules zeker ook de heersende datingcultuur bij jongeren. ‘Door het overweldigende aanbod vrezen velen dat ze hun ideale man/vrouw zullen mislopen, en dus lopen ze sneller weg uit een bestaande relatie. Vluchtige contacten leiden tot minder gezinnen en minder geboortes. We swipen meer dan goed is.’

Computerspel

Op Tinder of een andere app naar links of rechts vegen, lijkt wel een computerspel. Net zoveel fun als een racegame, en even vrijblijvend. ‘Men blijft vaak hangen in het beginstadium van een relatie, in de verwachting dat er ander en beter is’, vertelt Annemieke. In haar relatiebureau ziet zij bovendien steeds vaker een mismatch tussen mannen en vrouwen. ‘We krijgen veel vrouwen zonder kinderwens over de vloer, terwijl het aantal mannen met kinderwens niet lijkt af te nemen. Die twee samenbrengen, wordt moeilijker. Vrouwen hebben vaak ook langer gestudeerd dan mannen, maar zoeken wel iemand naar wie ze kunnen opkijken. De vijver om in te vissen, wordt bijgevolg kleiner. Vrouwen staan in het algemeen anders in een relatie dan vroeger. Neem eens een kijkje in kledingwinkels voor vrouwen: je vindt er vooral mantelpakjes en broeken, amper nog kleedjes. Het zegt iets over wie de broek draagt thuis. Ooit was het klassieke script: hij zorgt voor de zekerheid, zij voor de zorg. De emancipatie heeft dat veranderd.’

Ziek van liefde

Ook Vanessa Muyldermans, relatietherapeut en seksuoloog, ziet de relatiemarkt drastisch veranderen. ‘Vroeger kirden tortelduifjes op de chirofuif onder de parochiekerk, nu zijn door datingapps de mogelijkheden quasi-onbeperkt’, stelt Vanessa vast. ‘We zijn mobieler, en de keuze aan potentiële partners is op internet schier eindeloos.’

De titel van Vanessa’s boek, Ziek van Liefde, wordt steeds meer bewaarheid. ‘Wie date, ervaart steeds meer keuzestress. The sky is the limit, en dat leidt tot meer en vaak ook vluchtiger relaties.’

Kinderen krijgen wordt op de lange baan geschoven. Ooit was het gewoon om als prille twintiger mama te worden, tegenwoordig zetten velen die stap pas na hun dertigste. Het hebben van stabiele relaties wordt eveneens uitgesteld, terwijl de biologische klok ongenadig tikt.

‘’Huisje, tuintje, kindje’ was vroeger het dominante patroon, en vrijwel iedereen volgde dat zonder erbij na te denken’, zegt Vanessa. ‘Mensen stellen zich tegenwoordig veel meer vragen. Wat verwacht ik van een relatie? Wil ik wel kinderen? Da’s op zich een gezonde reflex, maar voor het geboortecijfer is het geen goed nieuws.’

Alleen

De datingcultuur is uiteraard niet de énige verklaring voor het lage geboortecijfer. ‘We studeren langer, en er zijn ook zoveel mogelijkheden om te genieten van het leven’, aldus Vanessa. ‘Een partner, laat staan kinderen, komt niet altijd meer op de eerste plaats. Op reis gaan? Dat kun je alleen. Een huis kopen? Dat kan ook in je eentje. Zelfs voor een kinderwens is niet noodzakelijk een partner nodig. Af en toe heb ik de indruk dat sommigen te veel willen: een kind mét een carrière en toch liever geen babysit want men wil zélf ouder zijn, een zorgzame partner die meehelpt in het huishouden maar die toch ook avontuurlijk is.’

Mama en papa onder één dak met de kinderen, dat blijft de droom van velen. Maar het is nu slechts één scenario van de velen. Een vrouw wordt er allang niet meer op afgerekend indien ze geen kinderwens heeft.

‘Onze samenleving is erg individualistisch geworden’, stelt Annemieke Dubois vast. ‘Men zorgt vooral voor zichzelf. Zorgen voor een partner of voor kinderen lijkt de eigen ambities alleen maar in de weg te staan.’

Welvaartsstaat

Een laag geboortecijfer is potentieel rampzalig voor onze samenleving. Een krimpende bevolking zet de welvaartsstaat onder druk, omdat uitgaven zoals ziekenzorg en pensioenen dan moeilijker gefinancierd worden.  Met het huidige vruchtbaarheidscijfer krijgt een vrouw gemiddeld 1,47 kinderen. Da’s ruim onder het niveau dat nodig is om de bevolking op peil te houden. Alleen migratie kan dan een verdere terugval voorkomen.

Journalist Guy Van Gestel

Fotograaf Kristof Ghyselinck